سوپرشارژر چه فرقی با توربوشارژر دارد؟ - تور چین ارزان

خبرنگاران : یک پیشرانه بنزینی معمولی، هوا را با مکش پیستون ها به داخل سیلندر می کشد. میزان این هوا محدود است و به حجم موتور بستگی دارد. اگر بگردد هوای بیشتری را با فشار وارد سیلندر کرد، می گردد سوخت بیشتری هم تزریق کرد و انفجار قوی تری داشت، بدون اینکه حجم موتور را بالا ببریم. به این کار در اصطلاح پرخوران می گویند. توربوشارژر و سوپرشارژر هر دو کمپرسوری هستند که همین فشرده سازی را انجام می دهند، فقط انرژی لازم برای چرخاندن کمپرسور را از دو منبع متفاوت می گیرند.

سوپرشارژر چیست؟

سوپرشارژر کمپرسوری است که مستقیماً با خود موتور می چرخد. معمولاً یک تسمه آن را به میل لنگ وصل می نماید. یعنی همان محوری که پیستون ها را به هم می رساند. تا موتور بچرخد، سوپرشارژر هم می چرخد و هوا را به داخل منیفولد هُل می دهد. هیچ واسطه ای در کار نیست.

سه نوع اصلی سوپرشارژر داریم. نوع روتس (Roots) که با دو روتور هوا را جابه جا می نماید و همان قوطی بزرگی است که روی کاپوت ماشین های عضلانی آمریکایی بیرون می زند.

نوع دوقلوی پیچی (Twin-Screw) که هوا را داخل خودش فشرده می نماید و بازده بهتری دارد. در آخر نوع سانتریفیوژ که شبیه یک توربین حلزونی است و فشارش با بالا رفتن دور موتور بیشتر می گردد. سوپرشارژرهای روتس و پیچی از دور پایین هم فشار فراوری می نمایند، ولی سانتریفیوژ رفتاری شبیه توربو دارد و دور بالاتر را دوست دارد.

ویژگی های سوپرشارژر

مهم ترین ویژگی سوپرشارژر پاسخ دهی آنی است. پایتان را که روی گاز می گذارید، تقریباً همان لحظه نیرو را حس می کنید. گشتاور خطی و قابل پیش بینی بالا می آید و راننده دقیقاً می داند ماشین چه واکنشی نشان خواهد داد. صدای سوپرشارژر هم برای خودش طرفدارانی دارد. همان زوزه نازکی که با بالا رفتن دور شنیده می گردد و ماشین بازها عاشقش هستند.

از طرف دیگر چون سوپرشارژر از خود موتور انرژی می گیرد، بخشی از قدرت فراوریشده صرف چرخاندن خودش می گردد. این رقم بسته به طراحی و فشار بوست می تواند به 10 تا 20 درصد قدرت موتور هم برسد و طبیعتاً هرچه فشار بیشتر باشد، این خروجی هم بیشتر است.

مزایا و معایب سوپرشارژر

مزیت اصلی همان پاسخ دهی بدون تأخیر و رفتار شبیه موتور اتمسفریک بزرگ است. فقط با قدرت بیشتر. نصب آن هم روی بسیاری از موتورها ساده تر است. چون احتیاجی به تغییر سیستم اگزوز و کشیدن لوله های روغن و آب به همان شکل توربو نیست. گرمای کمتری هم به محفظه موتور اضافه می نماید و در مجموع رفتار قابل پیش بینی تری دارد.

عیب اصلی آن مصرف سوخت بالاتر و بازده کمتر است. چون قدرت را از میل لنگ می گیرد، حتی وقتی راننده آرام می رود هم کمی انرژی هدر می دهد. سقف قدرتش در مقایسه با توربوهای بزرگ پایین تر است و برای رسیدن به ارقام خیلی بالا باید قطعات سنگین تر و گران تری استفاده گردد. در منطقه ها با ارتفاع بالا از سطح دریا هم افت قدرت آن محسوس تر از توربوست. اضافه کنید که امروز تعداد کمی از کارخانه ها سوپرشارژر را برای ماشین های معمولی به کار می برند، پس انتخاب ها محدودتر است.

توربوشارژر چیست؟

توربوشارژر هم کمپرسور دارد، اما نیروی آن از جایی می آید که در موتور معمولی هدر می رود. یعنی گازهای خروجی اگزوز. این گازها داغ و پرفشارند و با عبور از یک چرخ توربین، آن را به چرخش درمی آورند. توربین با یک محور به کمپرسور وصل است و آن هم هوای ورودی را فشرده می نماید. یعنی انرژی ای که قرار بود از لوله اگزوز بیرون برود و در هوا گم گردد، دوباره به کار گرفته می گردد.

از این نظر توربو یک ایده هوشمندانه است، ولی پیچیدگی های خودش را هم دارد. توربین با گرمای بسیار بالا کار می نماید و با دورهای فوق العاده زیاد، گاهی بیش از 100 هزار دور در دقیقه، می چرخد. به همین علت به روغن کاری و خنک کاری دقیق احتیاج دارد.

ویژگی های توربوشارژر

بزرگ ترین مزیت توربوشارژر، بازده اش است. چون از انرژی هدررفته استفاده می نماید، با همان میزان سوخت، قدرت بیشتری هم می دهد. به همین علت کارخانه ها موتورهای کوچک تر و توربودار می سازند تا هم مصرف سوخت و آلایندگی پایین بیاید و هم قدرتی در حد موتور بزرگ تر داشته باشند. به این روند Down Sizing می گویند و یک پیشرانه 1.5 لیتری توربو که قدرت یک 2 لیتری اتمسفریک را می دهد، نمونه روشنش است.

توربوهای مدرن مثل Twin Scroll ، هندسه متغیر و حتی توربوهای الکتریکی، مشکل قدیمی تأخیر را تا حد زیادی کم نموده اند. با این حال فاصله کوتاهی بین فشردن گاز و رسیدن بوست هنوز در بسیاری از ماشین ها وجود دارد که اسمش توربولگ است.

مزایا و معایب توربوشارژر

مزیت های توربو شامل بازده بالاتر، مصرف سوخت پایین تر در رانندگی عادی، سقف قدرت بسیار بالا و عملکرد بهتر در ارتفاع بیشتر از سطح دریاست است. چون فشار هوای محیط که پایین می آید، توربو با چرخش سریع تر آن را تا حدی جبران می نماید. امکان تیونینگ هم در آن بیشتر است. با یک ریمپ نرم افزاری یا تعویض توربو، می گردد قدرت را به طرز چشمگیری بالا برد.

معایب آن هم که تعیین است. تأخیر در پاسخ دهی، حرارت بالای زیر کاپوت، پیچیدگی بیشتر و حساسیت به کیفیت روغن و بنزین. رانندگی با توربو احتیاج به یک عادت ساده دارد. بعد از رانندگی سنگین بلافاصله موتور را خاموش نکنید و چند لحظه بگذارید توربین خنک گردد. روغن باید با کیفیت و به موقع عوض گردد، چون چرخش سریع توربین با روغن بد دوام زیادی ندارد.

پس کدام را انتخاب کنیم؟

اگر از رانندگی لذت می برید و برایتان مهم است که ماشین فوراً و بدون تأخیر جواب بدهد، سوپرشارژر انتخاب بهتری است. موتور سوپرشارژدار حس یک موتور بزرگ و تنفس طبیعی را دارد که ناگهان قوی تر شده است. گشتاور از دور پایین در دسترس است، گاز دادن در پیچ و خروج از گوشه ها خیلی قابل کنترل است و صدای خاصش هم بخشی از لذت رانندگی است. برای کسانی که یک ماشین آخر هفته یا یک عضلانی با شخصیت تعیین می خواهند، یا موتورهای بزرگی مثل V8 را دوست دارند و می خواهند همان حس را با قدرت بیشتر داشته باشند، سوپرشارژر منطقی است. البته هزینه مصرف سوخت بالاتر را هم باید به عنوان بهای این لذت قبول کرد.

اگر دنبال بازده، مصرف منطقی و پتانسیل قدرت بالا هستید، توربو انتخاب درست تری است. برای خودروهای روزمره که هم در شهر کار می نماید و هم گاهی در جاده سرعت می گیرد، توربو رجحانن توازن را بین مصرف و قدرت می دهد. اگر قصد تیونینگ جدی دارید یا در شهری با ارتفاع بالا زندگی می کنید، توربو رجحان روشنی دارد. بیشتر ماشین های امروز هم همین راه را رفته اند، چون استانداردهای آلایندگی و مصرف سوخت، سازندگان را به سمت موتورهای کوچک و توربودار هُل داده است.

در کانال آپارات خبرنگاران ببینید: